FMC / MCDU Uyarı Mesajları — Tam Liste
Uçuş bilgisayarının sana söyleyebileceği her şey: mesaj, anlamı ve yapman gereken. Mesajlar CLR ile silinir — ama silmek çözmek değildir.
Boeing 737 FMC BOEING
| Mesaj | Anlamı | Ne Yapmalısın |
|---|---|---|
| STANDBY ONE | FMC hesaplama yapıyor. | Bekle; tuşa tekrar basma. |
| INVALID ENTRY | Girdi bu alan için geçersiz. | Formatı düzelt. |
| INVALID DELETE | Bu alan silinemez. | Üzerine yeni değer yaz. |
| NOT IN DATABASE | Nokta/prosedür veritabanında yok. | Yazımı kontrol et; AIRAC güncelle. |
| NOT ON INTERCEPT HEADING | LNAV açık ama rotayı kesmeyeceksin. | HDG ile rotaya dön, sonra LNAV. |
| VERIFY POSITION | IRS/GPS pozisyonları uyuşmuyor. | POS REF'te karşılaştır; gerekirse hizala. |
| ENTER IRS POSITION | IRS koordinat bekliyor. | POS INIT'e pozisyonu gir. |
| IRS ALIGN MODE | IRS hâlâ hizalanıyor. | Uçağı oynatma; ~7-10 dk bekle. |
| UNABLE REQD NAV PERF-RNP | Hassasiyet RNP'yi karşılamıyor. | Ham veriyle doğrula. |
| UNABLE NEXT ALT | Sonraki irtifa kısıtına yetişilemiyor. | Erken alçal/tırman veya revize iste. |
| UNABLE CRZ ALT | Bu ağırlıkta o seyire çıkılamaz. | Düşük FL gir; sonra step climb. |
| DRAG REQUIRED | Profil üstündesin — enerji fazla. | Speedbrake; gerekirse erken flap. |
| THRUST REQUIRED | Hız hedefin altına düşüyor. | Gaz ver / A/T kontrol. |
| INSUFFICIENT FUEL | Yakıt varışa yetmiyor. | Planı gözden geçir; divert düşün. |
| USING RSV FUEL | Rezerv yakıta girdin. | Durumu değerlendir; öncelik iste. |
| TAKEOFF SPEEDS DELETED | Değişiklik V hızlarını sildi. | TAKEOFF REF'ten yeniden gir. |
| V SPEEDS UNAVAILABLE | V hızları hesaplanamıyor. | PERF/ağırlıkları tamamla veya elle gir. |
| PERF/VNAV UNAVAILABLE | Performans verisi eksik. | PERF INIT'i doldur. |
| DESCENT PATH DELETED | Alçalma profili silindi. | LEGS kısıtlarını kur. |
| END OF ROUTE | Rota bitti. | Vektörde HDG SEL; değilse rota uzat. |
| ROUTE DISCONTINUITY | Rota kopuk. | Alt noktayı boşluğa taşı. |
| RESET MCP ALT | MCP irtifası güncellenmeli. | Yeni müsaadeyi çevir. |
| CHECK ALT TGT | VNAV hedefi MCP ile çelişiyor. | Uyumu düzelt. |
| CYCLE FMC POWER | FMC yazılım hatası. | Kapat-aç / uçağı yeniden yükle. |
| SINGLE FMC OPERATION | İkinci FMC devre dışı. | Bilgi; tek FMC ile devam. |
| DES PATH UNACHIEVABLE | Profil buradan tutturulamaz. | Speedbrake/vektör. |
| RW/ILS FREQ ERROR | Pist ile ILS uyuşmuyor. | DEP/ARR + NAV RAD eşleştir. |
| TIMEOUT-RESELECT | Veri isteği zaman aşımı. | Tekrarla. |
Airbus A320 MCDU AIRBUS
| Mesaj | Anlamı | Ne Yapmalısın |
|---|---|---|
| INITIALIZE / ALIGN IRS | ADIRS hizalama bekliyor. | INIT A'da FROM/TO; ADIRS NAV'a. |
| IRS IN ALIGN > 7 MN | Hizalama 7 dk'dan uzun. | Bekle; uçağı oynatma. |
| F-PLN DISCONTINUITY | Planda kopukluk. | CLR ile sil. |
| NOT IN DATA BASE | Nokta yok. | Yazım + AIRAC kontrol. |
| FORMAT ERROR | Format yanlış. | Alan formatına uy. |
| ENTRY OUT OF RANGE | Değer aralık dışı. | Geçerli değer gir. |
| NOT ALLOWED | Bu sayfada/fazda yapılamaz. | Doğru yerde dene. |
| CHECK TAKE OFF DATA | Kalkış verisi doğrulanmalı. | PERF TO'yu onayla. |
| T.O SPEEDS TOO LOW | V hızları ağırlığa göre düşük. | Yeniden hesapla. |
| V1/VR/V2 DISAGREE | Hız sırası mantıksız. | Düzelt. |
| GPS PRIMARY | GPS ana kaynak. | Bilgi; CLR ile sil. |
| GPS PRIMARY LOST | GPS kaynağı gitti. | PROG'da izle; radyolarla doğrula. |
| NAV ACCUR DOWNGRAD | Hassasiyet düştü. | Ham veri kontrolü. |
| DEST EFOB BELOW MIN | Varış yakıtı minimum altında. | Planı gözden geçir. |
| NEW CRZ ALT: FLxxx | FCU'dan yeni seyir seçildi. | Doğrula. |
| STEP DELETED | Step noktası geçersiz. | Gerekirse yenisini gir. |
| USING COST INDEX xx | CI, CO RTE ile geldi. | Bilgi. |
| CSTR DEL ABOVE CRZ | Seyir üstü kısıtlar silindi. | Bilgi. |
| SPD LIM EXCEEDED | 10.000 ft altı hız aşımı. | 250 kt altına in. |
| TOO STEEP PATH AHEAD | İleride profil çok dik. | Erken alçal / mesafe iste. |
| MORE DRAG | Profil üstündesin (PFD). | Speedbrake aç. |
| DECELERATE | Yavaşlama noktası geçildi. | Managed speed / yavaşla. |
| SET MANAGED SPEED | Managed hız bekleniyor. | FCU speed'i push yap. |
| SET GREEN DOT SPEED | En verimli temiz hıza geç. | Green dot ayarla. |
| ENTER DEST DATA | Varış verileri eksik. | PERF APPR'ı doldur. |
| RWY/ILS MISMATCH | Pist/ILS uyuşmazlığı. | RAD NAV / ARRIVAL düzelt. |
Rota Planlama — SimBrief'ten Kokpite
Tam dispatch akışı: SimBrief'te plan kur → OFP'yi oku → FMC/MCDU'ya yükle. Örnek: LTFM → LTAI.
Adım A — SimBrief'te Plan SIMBRIEF
dispatch.simbrief.com'da ücretsiz hesap → New Flight.
ORIGIN LTFM, DEST LTAI, ALTN LTBS; AIRLINE GKT, FLT NBR; AIRCRAFT B738.
ROUTE'ta Auto-Generate — güncel AIRAC ile geçerli rota (ör. ASMA1C ASMA UL851 ERGUN BADAP DIDRU1A).
Generate Flight → OFP hazır. Kritik satırlar: ROUTE, CI, FL, BLOCK FUEL, ZFW.
Adım B — Otomatik Aktarım
| Uçak | Yöntem |
|---|---|
| PMDG 737 | SimBrief Downloader ile PMDG formatında indir → RTE sayfasında CO ROUTE'a plan adını yaz (ör. LTFMLTAI01). |
| Fenix / FBW A320 | MCDU INIT A → INIT REQUEST* — rota, CI, FL doğrudan iner. |
| Zibo 737 | RTE → CO ROUTE veya EFB'den import. |
| ToLiss | ISCS → Import SimBrief. |
Adım C — Elle Giriş: Boeing 737 FMC/CDU
POS INIT — INIT REF → REF AIRPORT LTFM; GPS pozisyonunu SET IRS POS'a kopyala.
RTE — ORIGIN/DEST/FLT NO; VIA/TO: VIA UL851 TO ERGUN... Direkt bacakta sadece TO doldur.
DEP/ARR — LTFM: pist 35L + SID ASMA1C; LTAI: STAR + ILS 36C.
LEGS — Rotayı uçtan uca doğrula; ROUTE DISCONTINUITY satırlarını kapat; kısıtları kontrol et.
PERF INIT — ZFW 58.4, RESERVES 2.5, CI 35, CRZ FL340, TRANS ALT 10000.
N1 / TAKEOFF REF — FLAPS 5 + CG → V hızlarını onayla; DES FORECAST'a varış QNH/rüzgar. EXEC.
Adım D — Elle Giriş: Airbus A320 MCDU
INIT A — FROM/TO LTFM/LTAI, ALTN LTBS, CI 35, CRZ FL340; IRS hizala.
F-PLN — LTFM → LAT REV → DEPARTURE (35L + ASMA1C); çıkış noktası → AIRWAYS (UL851→ERGUN); LTAI → ARRIVAL.
Tüm DISCONTINUITY satırlarını CLR ile sil; planı OFP ile karşılaştır.
INIT B — ZFW/ZFWCG + BLOCK; EFOB'lar yeşile dönsün.
PERF — TO: V1/VR/V2, 1+F, FLEX 52; APPR: QNH, sıcaklık, rüzgar, MINIMA (DH 200).
ATC — İlk Çağrıdan Motor Kapatmaya
ATC (Hava Trafik Kontrol) uçakları yerde ve havada ayıran birimler zinciridir. LTFM→LTAI uçuşunun her fazındaki konuşmalar, altlarında Türkçeleriyle:
| Birim | Görevi | Sıra |
|---|---|---|
| ATIS | Otomatik meydan bilgisi — sadece dinlenir. | Kalkış + varış öncesi |
| DELIVERY | IFR müsaadesi verir. | 1 |
| GROUND | Push & taksi. | 2 · inişte son |
| TOWER | Pist: kalkış/iniş müsaadesi. | 3 · inişte 8 |
| DEPARTURE | Kalkış sonrası radar tırmanışı. | 4 |
| CENTER | Yol kontrolü (seyir). | 5-6 |
| APPROACH | Alçalma, sıralama, yaklaşma. | 7 |
| UNICOM 122.800 | ATC yoksa niyet yayını. | — |
ICAO Alfabesi & Sayılar
Sayılar: 3=TREE 4=FOW-er 5=FIFE 9=NIN-er · nokta=DECIMAL · FL350 = "flight level tree fife zero"
FAZ 1 · Clearance (Kapıda)
305 kapısındayım, Bravo ATIS'ini aldım, Antalya'ya IFR müsaadesi istiyorum. DELIVERY: GKT1MD, cleared to Antalya via ASMA1C departure, runway 35L, climb initially 5000 feet, squawk 2345.
ASMA1C çıkışı, pist 35L, başlangıçta 5000 fit, transponder 2345. GKT1MD: Cleared to Antalya via ASMA1C, runway 35L, initial 5000 feet, squawk 2345, GKT1MD.
Müsaade kelimesi kelimesine geri okunur — readback zorunlu. DELIVERY: GKT1MD, readback correct, contact Ground 121.700 when ready.
FAZ 2 · Pushback & Taksi
GROUND: GKT1MD, pushback and start approved, facing south.
Push ve start onaylı, burun güneye. GKT1MD: GKT1MD, request taxi.
GROUND: GKT1MD, taxi to holding point runway 35L via Alpha, Charlie 4, hold short runway 35L.
A ve C4'ten 35L bekleme noktasına; piste GİRME.
FAZ 3 · Kalkış
TOWER: GKT1MD, line up and wait runway 35L.
Piste gir, hizalan — kalkış müsaadesini bekle. TOWER: GKT1MD, wind 340 degrees 8 knots, runway 35L, cleared for takeoff.
TOWER: GKT1MD, airborne, contact Departure 120.500, good day.
FAZ 4 · Tırmanış
DEPARTURE: GKT1MD, radar contact, climb FL240, direct ERGUN.
DEPARTURE: GKT1MD, contact Ankara Control 132.500.
GKT1MD: Ankara Control, GKT1MD, passing FL180 climbing FL240.
CONTROL: GKT1MD, identified, climb FL340.
Radar tanımlandı; planlanan seyire tırman.
FAZ 5 · Seyir & Alçalma
FL240'a alçal; DIDRU1A gelişi ve 36C pisti bekle. CONTROL: GKT1MD, descend FL120, contact Antalya Approach 128.300.
FAZ 6 · Yaklaşma
APPROACH: GKT1MD, descend 4000 feet, QNH 1015.
FL bitti — altimetre QNH 1015'e alınır. APPROACH: GKT1MD, turn left heading 010, cleared ILS approach runway 36C, report established.
GKT1MD: GKT1MD, established localizer 36C.
APPROACH: GKT1MD, contact Tower 119.400.
FAZ 7 · İniş & Park
TOWER: GKT1MD, vacate right via Bravo 4, contact Ground 121.900.
GKT1MD: Antalya Ground, GKT1MD, Bravo 4, request taxi to stand.
GROUND: GKT1MD, taxi to stand 12 via Bravo, Delta.
Motorlar sustu → ACARS'ta END FLIGHT & FILE PIREP. İyi uçuşlar!
Acil Durum & Özel İfadeler
| İfade | Anlamı |
|---|---|
| MAYDAY ×3 | Hayati acil durum — ardından: kim, nerede, sorun, niyet. |
| PAN-PAN ×3 | Aciliyet — hayati değil. |
| Unable | Yerine getiremiyorum (sebep belirt). |
| Going around | Pas geçiyorum. |
| Say again / Standby | Tekrar et / bekle. |
| Roger · Wilco · Affirm · Negative | Anladım · yapacağım · evet · hayır. |
GokturkACARS v4.5 — Kullanım Kılavuzu
⬇ GokturkACARS v4.5 İndir
Uçuşunu simülatörden canlı okuyan, prosedürleri puanlayan ve PIREP gönderen resmi yazılımımız. MSFS · X-Plane · P3D/FSX — kurallar her platformda aynı.
Sekmeler
| Sekme | İşlevi |
|---|---|
| Flight Info | Ana ekran: uçuş bilgileri, başlat/bitir/PIREP, canlı kartlar, irtifa profili — kartlar sürüklenebilir. |
| Rota | SimBrief: kullanıcı adı + OFP Çek — her şey otomatik dolar; METAR sorgusu burada. |
| Flight Log | Canlı olay kaydı — PIREP ile giden log. |
| LogBook | Geçmiş uçuşların. |
| Map | Canlı harita. |
| Checklist | Faz faz kontrol listesi — puanın kaynağı. |
| Network | VATSIM/IVAO doğrulama — online etiketi otomatik. |
| Landing | İniş analizi: touchdown noktası, centerline, G, sıçrama, rollout + Replay + Paylaş. İnişte otomatik açılır. |
| Loadsheet | OFP'den otomatik ağırlık & denge; plan-sim yakıt farkı. |
| Rehber | Uygulama içi el kitabı. |
| Ayarlar | 6 tema, ses, güncelleme, dil (TR/EN). |
Bir Uçuşun Akışı — 9 Adım
Giriş: Pilot ID (GKT0019) + crew şifresi.
Plan: SimBrief'ten çek veya elle gir.
Uçak seç: ZORUNLU — seçmeden uçuş başlamaz.
Bağlan: Platform seç → Connect → SIM LED yeşil.
START: Kapıda, motorlar kapalı, park freni çekili.
Uç: Prosedürlere uy. Pas geçmek serbest, puan düşürmez.
Park: Park freni, motorlar kapalı, ışıklar prosedüre göre.
END FLIGHT: Skor + Landing Analyser.
FILE PIREP: Gönder → onay Admin Center'da.
Puanlama & Kurallar
| Geçerli iniş | 0 … −400 fpm; −400'den sert = REJECT. |
| Greaser bölgesi | −50 … −200 fpm en yüksek puan (hedef: −150). |
| Landing Light | Tırmanışta 7-14 bin ft'te KAPAT; alçalmada 14.000 altı AÇ. |
| Hız limiti | 10.000 ft altında 250-270 kt bandı. |
| Taxi Light & Beacon | Taxi: pisti terkte aç, gate'te kapat · Beacon: motor öncesi aç, sonra kapat. |
REJECT Sebepleri
| ✕ Toplam puan < %70 | ✕ İniş < −400 fpm |
| ✕ Slew / ışınlanma | ✕ Sim hızlandırma |
| ✕ Havada yakıt ikmali | ✕ Tekrarlı hız ihlali |
Havacılık Kuralları — A'dan Z'ye
12 uçuş fazı, temel operasyon kuralları ve alfabetik havacılık sözlüğü:
Uçuş Fazları
| BOARDING | Hazırlık: FMC, yakıt, checklistler. |
| PUSHBACK | Geri itme; motor start. |
| TAXI | ~20-25 kt düz, virajda ~10 kt. |
| TAKEOFF | V1 (vazgeçme) → VR (rotate) → V2. |
| CLIMB | 10.000 ft altı max 250 kt. |
| CRUISE | Seyir; step climb. |
| DESCENT | TOD'da başlar. |
| APPROACH / FINAL | Stabilize yaklaşma; hedef ≈ −150 fpm. |
| ROLLOUT & PARK | Pisti terk → gate → PIREP ✈ |
Temel Kurallar
| 250 kt / 10.000 ft | 10.000 ft altında IAS ≤ 250 kt. |
| Transition Alt/Level | TA üstü STD 1013 → FL; alçalmada QNH. TR'de TA ≈ 10.000 ft. |
| Yarım Daire | Doğu TEK FL, batı ÇİFT FL. |
| Stabilize Yaklaşma | 1000 ft AGL'de hazır değilsen → GO AROUND. |
| Squawk 7500/7600/7700 | Kaçırılma / telsiz arızası / acil. |
| Yakıt | Trip + alternate + %5 + 30 dk final reserve. |
| Wake Turbulence | Ağır ardına 2-3 dk / 4-6 NM. |
Sözlük A–Z
En Gerçekçi 5 Yolcu Uçağı
PMDG 737
Study-level Boeing'in altın standardı — filomuzun bel kemiği 737-800 için en iyi okul.
Fenix A320
Airbus sistem simülasyonunun zirvesi; FLEX'ten managed descent'e Airbus felsefesi.
FlyByWire A32NX
Açık kaynak mucizesi — bedava ama çoğu ücretliden derin.
ToLiss A321 / A340
X-Plane'in Airbus ustası; dört motor tutkunlarının adresi.
Zibo 737-800
Efsane freeware — bütçe yoksa mazeret de yok.