Skip to content Skip to content
Gokturk Virtual Flight Academy

Pilot Eğitim El Kitabı

FMC programlamadan ATC frazolojisine, ACARS kullanımından A'dan Z'ye havacılık kurallarına — bir Göktürk pilotunun ihtiyacı olan her şey, tek kitapta.

6 MODÜL50+ FMC MESAJIA–Z HAVACILIK SÖZLÜĞÜREV 08.2026⬇ PDF İNDİR
01

FMC / MCDU Uyarı Mesajları — Tam Liste

Uçuş bilgisayarının sana söyleyebileceği her şey: mesaj, anlamı ve yapman gereken. Mesajlar CLR ile silinir — ama silmek çözmek değildir.

Boeing 737 FMC BOEING

MesajAnlamıNe Yapmalısın
STANDBY ONEFMC hesaplama yapıyor.Bekle; tuşa tekrar basma.
INVALID ENTRYGirdi bu alan için geçersiz.Formatı düzelt.
INVALID DELETEBu alan silinemez.Üzerine yeni değer yaz.
NOT IN DATABASENokta/prosedür veritabanında yok.Yazımı kontrol et; AIRAC güncelle.
NOT ON INTERCEPT HEADINGLNAV açık ama rotayı kesmeyeceksin.HDG ile rotaya dön, sonra LNAV.
VERIFY POSITIONIRS/GPS pozisyonları uyuşmuyor.POS REF'te karşılaştır; gerekirse hizala.
ENTER IRS POSITIONIRS koordinat bekliyor.POS INIT'e pozisyonu gir.
IRS ALIGN MODEIRS hâlâ hizalanıyor.Uçağı oynatma; ~7-10 dk bekle.
UNABLE REQD NAV PERF-RNPHassasiyet RNP'yi karşılamıyor.Ham veriyle doğrula.
UNABLE NEXT ALTSonraki irtifa kısıtına yetişilemiyor.Erken alçal/tırman veya revize iste.
UNABLE CRZ ALTBu ağırlıkta o seyire çıkılamaz.Düşük FL gir; sonra step climb.
DRAG REQUIREDProfil üstündesin — enerji fazla.Speedbrake; gerekirse erken flap.
THRUST REQUIREDHız hedefin altına düşüyor.Gaz ver / A/T kontrol.
INSUFFICIENT FUELYakıt varışa yetmiyor.Planı gözden geçir; divert düşün.
USING RSV FUELRezerv yakıta girdin.Durumu değerlendir; öncelik iste.
TAKEOFF SPEEDS DELETEDDeğişiklik V hızlarını sildi.TAKEOFF REF'ten yeniden gir.
V SPEEDS UNAVAILABLEV hızları hesaplanamıyor.PERF/ağırlıkları tamamla veya elle gir.
PERF/VNAV UNAVAILABLEPerformans verisi eksik.PERF INIT'i doldur.
DESCENT PATH DELETEDAlçalma profili silindi.LEGS kısıtlarını kur.
END OF ROUTERota bitti.Vektörde HDG SEL; değilse rota uzat.
ROUTE DISCONTINUITYRota kopuk.Alt noktayı boşluğa taşı.
RESET MCP ALTMCP irtifası güncellenmeli.Yeni müsaadeyi çevir.
CHECK ALT TGTVNAV hedefi MCP ile çelişiyor.Uyumu düzelt.
CYCLE FMC POWERFMC yazılım hatası.Kapat-aç / uçağı yeniden yükle.
SINGLE FMC OPERATIONİkinci FMC devre dışı.Bilgi; tek FMC ile devam.
DES PATH UNACHIEVABLEProfil buradan tutturulamaz.Speedbrake/vektör.
RW/ILS FREQ ERRORPist ile ILS uyuşmuyor.DEP/ARR + NAV RAD eşleştir.
TIMEOUT-RESELECTVeri isteği zaman aşımı.Tekrarla.

Airbus A320 MCDU AIRBUS

MesajAnlamıNe Yapmalısın
INITIALIZE / ALIGN IRSADIRS hizalama bekliyor.INIT A'da FROM/TO; ADIRS NAV'a.
IRS IN ALIGN > 7 MNHizalama 7 dk'dan uzun.Bekle; uçağı oynatma.
F-PLN DISCONTINUITYPlanda kopukluk.CLR ile sil.
NOT IN DATA BASENokta yok.Yazım + AIRAC kontrol.
FORMAT ERRORFormat yanlış.Alan formatına uy.
ENTRY OUT OF RANGEDeğer aralık dışı.Geçerli değer gir.
NOT ALLOWEDBu sayfada/fazda yapılamaz.Doğru yerde dene.
CHECK TAKE OFF DATAKalkış verisi doğrulanmalı.PERF TO'yu onayla.
T.O SPEEDS TOO LOWV hızları ağırlığa göre düşük.Yeniden hesapla.
V1/VR/V2 DISAGREEHız sırası mantıksız.Düzelt.
GPS PRIMARYGPS ana kaynak.Bilgi; CLR ile sil.
GPS PRIMARY LOSTGPS kaynağı gitti.PROG'da izle; radyolarla doğrula.
NAV ACCUR DOWNGRADHassasiyet düştü.Ham veri kontrolü.
DEST EFOB BELOW MINVarış yakıtı minimum altında.Planı gözden geçir.
NEW CRZ ALT: FLxxxFCU'dan yeni seyir seçildi.Doğrula.
STEP DELETEDStep noktası geçersiz.Gerekirse yenisini gir.
USING COST INDEX xxCI, CO RTE ile geldi.Bilgi.
CSTR DEL ABOVE CRZSeyir üstü kısıtlar silindi.Bilgi.
SPD LIM EXCEEDED10.000 ft altı hız aşımı.250 kt altına in.
TOO STEEP PATH AHEADİleride profil çok dik.Erken alçal / mesafe iste.
MORE DRAGProfil üstündesin (PFD).Speedbrake aç.
DECELERATEYavaşlama noktası geçildi.Managed speed / yavaşla.
SET MANAGED SPEEDManaged hız bekleniyor.FCU speed'i push yap.
SET GREEN DOT SPEEDEn verimli temiz hıza geç.Green dot ayarla.
ENTER DEST DATAVarış verileri eksik.PERF APPR'ı doldur.
RWY/ILS MISMATCHPist/ILS uyuşmazlığı.RAD NAV / ARRIVAL düzelt.
Kural: Amber mesaj = aksiyon gerekir; beyaz = bilgi. Anlamadan silme.
02

Rota Planlama — SimBrief'ten Kokpite

Tam dispatch akışı: SimBrief'te plan kur → OFP'yi oku → FMC/MCDU'ya yükle. Örnek: LTFM → LTAI.

Adım A — SimBrief'te Plan SIMBRIEF

1

dispatch.simbrief.com'da ücretsiz hesap → New Flight.

2

ORIGIN LTFM, DEST LTAI, ALTN LTBS; AIRLINE GKT, FLT NBR; AIRCRAFT B738.

3

ROUTE'ta Auto-Generate — güncel AIRAC ile geçerli rota (ör. ASMA1C ASMA UL851 ERGUN BADAP DIDRU1A).

4

Generate Flight → OFP hazır. Kritik satırlar: ROUTE, CI, FL, BLOCK FUEL, ZFW.

Göktürk yolu: GokturkACARS → Rota sekmesinde SimBrief kullanıcı adını yaz, OFP Çek — her şey tek tuşla dolar; Loadsheet otomatik kurulur (Bölüm 04).

Adım B — Otomatik Aktarım

UçakYöntem
PMDG 737SimBrief Downloader ile PMDG formatında indir → RTE sayfasında CO ROUTE'a plan adını yaz (ör. LTFMLTAI01).
Fenix / FBW A320MCDU INIT AINIT REQUEST* — rota, CI, FL doğrudan iner.
Zibo 737RTE → CO ROUTE veya EFB'den import.
ToLissISCS → Import SimBrief.

Adım C — Elle Giriş: Boeing 737 FMC/CDU

1

POS INITINIT REF → REF AIRPORT LTFM; GPS pozisyonunu SET IRS POS'a kopyala.

2

RTE — ORIGIN/DEST/FLT NO; VIA/TO: VIA UL851 TO ERGUN... Direkt bacakta sadece TO doldur.

BOEING 737 CDU
RTE    1/2
ORIGINDEST
LTFMLTAI
RUNWAYFLT NO
RW35LGKT1MD
VIATO
UL851ERGUN
> ACTIVATE      CO ROUTE: LTFMLTAI01
RTE: elle airway girişi veya CO ROUTE ile tek satırda. ACTIVATE → EXEC.
3

DEP/ARR — LTFM: pist 35L + SID ASMA1C; LTAI: STAR + ILS 36C.

4

LEGS — Rotayı uçtan uca doğrula; ROUTE DISCONTINUITY satırlarını kapat; kısıtları kontrol et.

5

PERF INIT — ZFW 58.4, RESERVES 2.5, CI 35, CRZ FL340, TRANS ALT 10000.

6

N1 / TAKEOFF REF — FLAPS 5 + CG → V hızlarını onayla; DES FORECAST'a varış QNH/rüzgar. EXEC.

Adım D — Elle Giriş: Airbus A320 MCDU

1

INIT A — FROM/TO LTFM/LTAI, ALTN LTBS, CI 35, CRZ FL340; IRS hizala.

2

F-PLN — LTFM → LAT REV → DEPARTURE (35L + ASMA1C); çıkış noktası → AIRWAYS (UL851ERGUN); LTAI → ARRIVAL.

3

Tüm DISCONTINUITY satırlarını CLR ile sil; planı OFP ile karşılaştır.

4

INIT B — ZFW/ZFWCG + BLOCK; EFOB'lar yeşile dönsün.

5

PERF — TO: V1/VR/V2, 1+F, FLEX 52; APPR: QNH, sıcaklık, rüzgar, MINIMA (DH 200).

AIRBUS A320 MCDU
INIT
CO RTEFROM/TO
LTFMLTAI01LTFM/LTAI
ALTNFLT NBR
LTBSGKT1MD
COST INDEXCRZ FL/TEMP
35FL340 /-52°
<INIT REQUEST*    WIND>
INIT REQUEST* SimBrief planını doğrudan indirir — amber kutular zorunlu alanlardır.
Route Verification (altın kural): Kalkıştan önce LEGS/F-PLN'i uçtan uca kaydır — sıra, kısıtlar, pist ve mesafe OFP ile birebir olmalı. 30 saniyelik kontrol 300 millik yanlış rotadan iyidir.
03

ATC — İlk Çağrıdan Motor Kapatmaya

ATC (Hava Trafik Kontrol) uçakları yerde ve havada ayıran birimler zinciridir. LTFM→LTAI uçuşunun her fazındaki konuşmalar, altlarında Türkçeleriyle:

BirimGöreviSıra
ATISOtomatik meydan bilgisi — sadece dinlenir.Kalkış + varış öncesi
DELIVERYIFR müsaadesi verir.1
GROUNDPush & taksi.2 · inişte son
TOWERPist: kalkış/iniş müsaadesi.3 · inişte 8
DEPARTUREKalkış sonrası radar tırmanışı.4
CENTERYol kontrolü (seyir).5-6
APPROACHAlçalma, sıralama, yaklaşma.7
UNICOM 122.800ATC yoksa niyet yayını.

ICAO Alfabesi & Sayılar

Alfa Bravo Charlie Delta Echo Foxtrot Golf Hotel India Juliett Kilo Lima Mike November Oscar Papa Quebec Romeo Sierra Tango Uniform Victor Whiskey X-ray Yankee Zulu
Sayılar: 3=TREE 4=FOW-er 5=FIFE 9=NIN-er · nokta=DECIMAL · FL350 = "flight level tree fife zero"

FAZ 1 · Clearance (Kapıda)

İSTANBUL DELIVERY · 121.905 GKT1MD: Istanbul Delivery, GKT1MD, stand 305, A320, information Bravo, request IFR clearance to Antalya.
305 kapısındayım, Bravo ATIS'ini aldım, Antalya'ya IFR müsaadesi istiyorum. DELIVERY: GKT1MD, cleared to Antalya via ASMA1C departure, runway 35L, climb initially 5000 feet, squawk 2345.
ASMA1C çıkışı, pist 35L, başlangıçta 5000 fit, transponder 2345. GKT1MD: Cleared to Antalya via ASMA1C, runway 35L, initial 5000 feet, squawk 2345, GKT1MD.
Müsaade kelimesi kelimesine geri okunur — readback zorunlu. DELIVERY: GKT1MD, readback correct, contact Ground 121.700 when ready.

FAZ 2 · Pushback & Taksi

İSTANBUL GROUND · 121.700 GKT1MD: Istanbul Ground, GKT1MD, stand 305, request pushback and start.
GROUND: GKT1MD, pushback and start approved, facing south.
Push ve start onaylı, burun güneye. GKT1MD: GKT1MD, request taxi.
GROUND: GKT1MD, taxi to holding point runway 35L via Alpha, Charlie 4, hold short runway 35L.
A ve C4'ten 35L bekleme noktasına; piste GİRME.

FAZ 3 · Kalkış

İSTANBUL TOWER · 118.100 GKT1MD: Istanbul Tower, GKT1MD, holding point 35L, ready for departure.
TOWER: GKT1MD, line up and wait runway 35L.
Piste gir, hizalan — kalkış müsaadesini bekle. TOWER: GKT1MD, wind 340 degrees 8 knots, runway 35L, cleared for takeoff.
TOWER: GKT1MD, airborne, contact Departure 120.500, good day.

FAZ 4 · Tırmanış

İSTANBUL DEPARTURE · 120.500 → ANKARA CONTROL · 132.500 GKT1MD: Istanbul Departure, GKT1MD, passing 2400 feet climbing 5000, ASMA1C.
DEPARTURE: GKT1MD, radar contact, climb FL240, direct ERGUN.
DEPARTURE: GKT1MD, contact Ankara Control 132.500.
GKT1MD: Ankara Control, GKT1MD, passing FL180 climbing FL240.
CONTROL: GKT1MD, identified, climb FL340.
Radar tanımlandı; planlanan seyire tırman.

FAZ 5 · Seyir & Alçalma

ANKARA CONTROL · 132.500 CONTROL: GKT1MD, descend FL240, expect DIDRU1A arrival runway 36C.
FL240'a alçal; DIDRU1A gelişi ve 36C pisti bekle. CONTROL: GKT1MD, descend FL120, contact Antalya Approach 128.300.

FAZ 6 · Yaklaşma

ANTALYA APPROACH · 128.300 GKT1MD: Antalya Approach, GKT1MD, descending FL120, DIDRU1A, information Delta.
APPROACH: GKT1MD, descend 4000 feet, QNH 1015.
FL bitti — altimetre QNH 1015'e alınır. APPROACH: GKT1MD, turn left heading 010, cleared ILS approach runway 36C, report established.
GKT1MD: GKT1MD, established localizer 36C.
APPROACH: GKT1MD, contact Tower 119.400.

FAZ 7 · İniş & Park

ANTALYA TOWER · 119.400 → GROUND · 121.900 TOWER: GKT1MD, wind 010 degrees 6 knots, runway 36C, cleared to land.
TOWER: GKT1MD, vacate right via Bravo 4, contact Ground 121.900.
GKT1MD: Antalya Ground, GKT1MD, Bravo 4, request taxi to stand.
GROUND: GKT1MD, taxi to stand 12 via Bravo, Delta.
Motorlar sustu → ACARS'ta END FLIGHT & FILE PIREP. İyi uçuşlar!

Acil Durum & Özel İfadeler

İfadeAnlamı
MAYDAY ×3Hayati acil durum — ardından: kim, nerede, sorun, niyet.
PAN-PAN ×3Aciliyet — hayati değil.
UnableYerine getiremiyorum (sebep belirt).
Going aroundPas geçiyorum.
Say again / StandbyTekrar et / bekle.
Roger · Wilco · Affirm · NegativeAnladım · yapacağım · evet · hayır.
3 altın kural: ① Önce dinle. ② Müsaadeleri geri oku. ③ Emin değilsen sor — havacılıkta tahmin yoktur.
04

GokturkACARS v4.5 — Kullanım Kılavuzu

⬇ GokturkACARS v4.5 İndir
Uçuşunu simülatörden canlı okuyan, prosedürleri puanlayan ve PIREP gönderen resmi yazılımımız. MSFS · X-Plane · P3D/FSX — kurallar her platformda aynı.

FAZ TAKİBİ9 faz otomatik izlenir: Boarding → Pushback → Taxi → Takeoff → Climb → Cruise → Descent → Approach → Landed → Parked.
CHECKPOINT SİSTEMİDoğru prosedürler (ışıklar, hızlar, flap...) otomatik tik alır ve puan kazandırır.
CANLI TAKİPKonumun siteye anlık iletilir — Live Map'te izlenirsin.
UÇUŞ SONUEND FLIGHT → skor + Landing Analyser → FILE PIREP.
%70 KURALI: Toplam puanı %70 altı uçuşlar otomatik REJECT.

Sekmeler

Sekmeİşlevi
Flight InfoAna ekran: uçuş bilgileri, başlat/bitir/PIREP, canlı kartlar, irtifa profili — kartlar sürüklenebilir.
RotaSimBrief: kullanıcı adı + OFP Çek — her şey otomatik dolar; METAR sorgusu burada.
Flight LogCanlı olay kaydı — PIREP ile giden log.
LogBookGeçmiş uçuşların.
MapCanlı harita.
ChecklistFaz faz kontrol listesi — puanın kaynağı.
NetworkVATSIM/IVAO doğrulama — online etiketi otomatik.
Landingİniş analizi: touchdown noktası, centerline, G, sıçrama, rollout + Replay + Paylaş. İnişte otomatik açılır.
LoadsheetOFP'den otomatik ağırlık & denge; plan-sim yakıt farkı.
RehberUygulama içi el kitabı.
Ayarlar6 tema, ses, güncelleme, dil (TR/EN).

Bir Uçuşun Akışı — 9 Adım

1

Giriş: Pilot ID (GKT0019) + crew şifresi.

2

Plan: SimBrief'ten çek veya elle gir.

3

Uçak seç: ZORUNLU — seçmeden uçuş başlamaz.

4

Bağlan: Platform seç → Connect → SIM LED yeşil.

5

START: Kapıda, motorlar kapalı, park freni çekili.

6

Uç: Prosedürlere uy. Pas geçmek serbest, puan düşürmez.

7

Park: Park freni, motorlar kapalı, ışıklar prosedüre göre.

8

END FLIGHT: Skor + Landing Analyser.

9

FILE PIREP: Gönder → onay Admin Center'da.

Puanlama & Kurallar

Geçerli iniş0 … −400 fpm; −400'den sert = REJECT.
Greaser bölgesi−50 … −200 fpm en yüksek puan (hedef: −150).
Landing LightTırmanışta 7-14 bin ft'te KAPAT; alçalmada 14.000 altı AÇ.
Hız limiti10.000 ft altında 250-270 kt bandı.
Taxi Light & BeaconTaxi: pisti terkte aç, gate'te kapat · Beacon: motor öncesi aç, sonra kapat.

REJECT Sebepleri

✕ Toplam puan < %70✕ İniş < −400 fpm
✕ Slew / ışınlanma✕ Sim hızlandırma
✕ Havada yakıt ikmali✕ Tekrarlı hız ihlali
Go-around REJECT değildir — doğru pilotluktur, log'a olumlu işlenir.
05

Havacılık Kuralları — A'dan Z'ye

12 uçuş fazı, temel operasyon kuralları ve alfabetik havacılık sözlüğü:

Uçuş Fazları

BOARDINGHazırlık: FMC, yakıt, checklistler.
PUSHBACKGeri itme; motor start.
TAXI~20-25 kt düz, virajda ~10 kt.
TAKEOFFV1 (vazgeçme) → VR (rotate) → V2.
CLIMB10.000 ft altı max 250 kt.
CRUISESeyir; step climb.
DESCENTTOD'da başlar.
APPROACH / FINALStabilize yaklaşma; hedef ≈ −150 fpm.
ROLLOUT & PARKPisti terk → gate → PIREP ✈

Temel Kurallar

250 kt / 10.000 ft10.000 ft altında IAS ≤ 250 kt.
Transition Alt/LevelTA üstü STD 1013 → FL; alçalmada QNH. TR'de TA ≈ 10.000 ft.
Yarım DaireDoğu TEK FL, batı ÇİFT FL.
Stabilize Yaklaşma1000 ft AGL'de hazır değilsen → GO AROUND.
Squawk 7500/7600/7700Kaçırılma / telsiz arızası / acil.
YakıtTrip + alternate + %5 + 30 dk final reserve.
Wake TurbulenceAğır ardına 2-3 dk / 4-6 NM.

Sözlük A–Z

A–C
AGLYerden yükseklik.
AIRAC28 günlük navigasyon veri döngüsü.
APUKuyruktaki yardımcı güç ünitesi.
ATISOtomatik meydan yayını.
BEACONKırmızı çakar — motor öncesi açılır.
CAVOKGörüş ≥10 km, önemli hadise yok.
COST INDEXZaman/yakıt dengesi (0-999).
D–G
DERATE / FLEXAzaltılmış kalkış gücü.
DISCONTINUITYRota kopukluğu.
EFOBNoktalardaki tahmini yakıt.
ETOPSİki motorluyla uzak rota sertifikası.
FLSTD 1013'e göre irtifa; FL340 = 34.000 ft.
GO-AROUNDPas geçme: TOGA, temizle, missed'i uç.
GREASERYağ gibi iniş — ama zirve −150 fpm bandında.
H–M
HOLDINGBekleme paterni; ≤14.000 ft'te max 230 kt.
IAS / TAS / GSGösterge / gerçek / yer hızı.
ILS CAT I/II/IIIDH 200 / 100 / 50-0 ft (autoland).
LNAV / VNAVYanal / dikey navigasyon.
MACHSes hızına oran; ~FL280 üstü Mach uçulur.
METAR / TAFAnlık rapor / tahmin.
MINIMAKarar irtifası — pist yoksa pas geç.
MTOW / MLW / ZFWAzami kalkış / iniş / yakıtsız ağırlık.
N–S
NOTAMHavacılara duyuru.
PIREPACARS'ın gönderdiği uçuş kaydı.
QNH / STDBasınç ayarları; TA'da STD'ye geç.
RNAV / RNPAlan navigasyonu / hassasiyetli türü.
SID / STARStandart kalkış / geliş prosedürleri.
SQUAWK4 haneli transponder kodu.
T–Z
TCAS RAÇarpışma önleme — ATC'ye rağmen uyulur!
TODAlçalma başlangıcı (irtifa×3 NM).
V1 · VR · V2Vazgeçme · rotate · güvenli tırmanış hızı.
VREF / VAPPİniş referans / yaklaşma hızı.
WILCOAnladım, uygulayacağım.
ZULUHavacılığın tek saati (UTC).
06

En Gerçekçi 5 Yolcu Uçağı

1

PMDG 737

MSFS · P3D — BOEING

Study-level Boeing'in altın standardı — filomuzun bel kemiği 737-800 için en iyi okul.

PAID
2

Fenix A320

MSFS — AIRBUS

Airbus sistem simülasyonunun zirvesi; FLEX'ten managed descent'e Airbus felsefesi.

PAID
3

FlyByWire A32NX

MSFS — ÜCRETSİZ

Açık kaynak mucizesi — bedava ama çoğu ücretliden derin.

FREE
4

ToLiss A321 / A340

X-PLANE — AIRBUS

X-Plane'in Airbus ustası; dört motor tutkunlarının adresi.

PAID
5

Zibo 737-800

X-PLANE — ÜCRETSİZ

Efsane freeware — bütçe yoksa mazeret de yok.

FREE
Tavsiye: MSFS'te PMDG + Fenix filonun %90'ını kapsar; ücretsiz başlangıç için A32NX veya Zibo — ACARS hepsiyle uyumlu.
GOKTURK VIRTUAL FLIGHT ACADEMY · VFA-01 REV 08.2026 · YALNIZCA UÇUŞ SİMÜLASYONU İÇİNDİR · gokturkvirtual.com